Ruch to zdrowie. Bardzo oczywista sprawa, ale czy na pewno?

Physical Fitness Program For Fitness Activity Routine  - Healthy Food, Live for Weight Loss Fast

“Ruch to zdrowie” nie raz słyszeliśmy to powiedzenie. W takim razie każda zdrowo myśląca osoba powinna się ruszać, jeśli nie dla przyjemności, to właśnie dla zdrowia. Niestety rzeczywistość wygląda inaczej. Według badań TNS OBOP z czerwca 2011r, zaledwie 10% Polaków jest codziennie lub prawie codziennie zaangażowana w jakiś rodzaj aktywności ruchowej (1). Według zaleceń WHO (Światowej Organizacji Zdrowia), aby uzyskać korzystne zmiany fizjologiczne mające wpływ na nasze zdrowie lub, aby podtrzymać optymalny stan zdrowia powinniśmy być aktywni fizycznie minimum 30 min. dziennie (9). Weekendowe “zrywy” gry w piłkę nożną lub wyjazd raz w roku na narty, nie przyniosą oczekiwanej zmiany. Spoglądając na piramidę potrzeb Abrahama Maslowa, zdrowie znajduje się w drugim rzędzie potrzeb dotyczących poczucia bezpieczeństwa. Należy wziąć tu pod uwagę fakt, że nasz stan zdrowia to nie tylko nasze własne bezpieczeństwo, ale również naszych najbliższych, a w szczególności naszych dzieci. Dlaczego w takim razie 90% naszego społeczeństwa nie próbuje zadbać o tak ważną potrzebę życiową, jaką jest zdrowie? To pytanie musimy pozostawić ekspertom od badań społecznych. Natomiast przyjrzyjmy się uważniej faktom dotyczącym wpływu aktywności ruchowej oraz poziomu sprawności fizycznej na nasze zdrowie.

Na początku dla jasności należy wyjaśnić kilka pojęć.

Zdrowie według WHO to “stan pełnego, dobrego samopoczucia fizycznego, psychicznego i społecznego, a nie wyłącznie brak choroby lub niedomagania (ułomności). W ostatnich latach definicja ta została uzupełniona o umiejętność ” prowadzenia produktywnego życia społecznego i ekonomicznego”, a także wymiar duchowy (11).

Aktywność fizyczna to “dowolna forma ruchu ciała spowodowana skurczami mięśni, przy którym wydatek energii przekracza poziom energii spoczynkowej”. Poprzez dobrze zaplanowaną aktywność fizyczną, jesteśmy w stanie zwiększyć naszą sprawność fizyczną (9).

Sprawność fizyczna to “gotowość organizmu ludzkiego do podejmowania i rozwiązywania trudnych zadań ruchowych w różnych sytuacjach życiowych, wymagających siły, szybkości, gibkości, zwinności i wytrzymałości, jak również pewnych nabytych i ukształtowanych umiejętności i nawyków ruchowych opartych o odpowiednie uzdolnienie ruchowe i stan zdrowia” (10).

Z badań naukowych przeprowadzonych w 2007r w Kanadzie wynika, że osoby, które spełniają minimum względem aktywności ruchowej są mniej narażone na pojawienie się u nich takich chorób cywilizacyjnych jak nadciśnienie, cukrzyca typu II, czy otyłość (5). Inne badanie przeprowadzone na dużej liczbie mężczyzn (9376 ochotników) w wieku pomiędzy 45 a 64 rokiem życia trwającym 9 lat wykazały, że w grupie, która regularnie podejmowała różne formy rekreacji ruchowej liczba przypadków zachorowań na chorobę wieńcową serca była mniejsza o ponad połowę niż w grupie, która nie podejmowała regularnej aktywności ruchowej. Również liczba zgonów w grupie aktywnej fizycznie była dużo niższa niż w grupie prowadzącej siedzący tryb życia (6). Regularna aktywność fizyczna zmniejsza możliwość wystąpienia raka piersi u kobiet (3), wpływa pozytywnie na samopoczucie oraz poprawia jakość życia (2). Wyżej przytoczone badania naukowe bardzo mocno potwierdzają pozytywny wpływ aktywności fizycznej na zdrowie.

Systematyczna aktywność fizyczna to już bardzo dużo jednak dopiero dobrze zaplanowany trening zwiększający poziom naszej sprawności fizycznej może skutecznie podnieść parametry związane ze zdrowiem. Potwierdza to badanie przeprowadzone na 1298 funkcjonariuszach policji (874 mężczyzn oraz 424 kobiety) w mieście Utrecht w Holandii. Funkcjonariusze, których aktywność ruchowa charakteryzowała się odpowiednio dobraną intensywnością, uzyskali zwiększenie wydolności tlenowej organizmu oraz obniżenie ciśnienia krwi, spadek trójglicerydów oraz cukru we krwi, cholesterolu LDL oraz zmniejszenie obwodu bioder w większym stopniu niż w grupie, której aktywność ruchowa charakteryzowała zbyt niska intensywność (8). Inne badania naukowe potwierdzają, że poziom sprawności fizycznej może mieć większe znaczenie niż sam poziom aktywności fizycznej na parametry fizjologiczne związane ze zdrowiem (4,6).

Podsumowując powyższe informacje – ruch to na pewno zdrowie, ale samo bycie aktywnym ruchowo może okazać się ciągle niewystarczające w uzyskaniu szybkich i optymalnych wyników, o które nam chodzi. Dlatego twój trening powinien być indywidualnie dopasowany oraz zaplanowany do twoich możliwości oraz potrzeb, by móc szybko oraz efektywnie wywołać pozytywne zmiany w twoim organizmie, mające wpływ na twój stan zdrowia. Każdy z nas powinien potraktować trening zdrowotny jako opłacalną inwestycję na przyszłość.

Literatura:

  1. Badanie TNS OBOP, Aspirin Protect: “Jak Polacy dbają o serce”, badanie zostało zrealizowane przy użyciu metodologii CAPI na reprezentatywnej próbie Polaków w wieku 18 lat i więcej, w dniach 16 – 19 czerwca 2011.
  2. Berger, B.G. The Role of Physical Activity in the Life Quality of Older Adults. American Academy of Physical Education Papers 1988: Vol. 22. p. 42-58
  3. Bernstein L, Henderson BE, Hanisch R, Sullivan-Halley J, Ross RK. Physical exercise and reducedrisk of breastcancerinyoungwomen. Journal Of The National Cancer Institute 1994 Sep 21; Vol. 86 (18), pp. 1403-8;
  4. Blair S., Cheng Y., Holder S. Is physical activity or physical fitness more important in defining health benefits? Med. Sci. Sports Exerc., Vol. 33, No. 6, Suppl., 2001, pp. S379?S399.
  5. Bryan S., Katzmarzyk T. The Association between meeting physical activity guidelines and chronic diseases among Canadian adults. Journal of Physical Activity and Health, 2011, 8, 10 -17
  6. Kyröläinen H., Santtila M., Nindl B., Vasankari T. Physical Fitness Profiles of Young Men Associations Between Physical Fitness, Obesity and Health. Sports Medicine 2010; 40 (11): 907-920
  7. Morris J., Clayton D., Everitt M., Semmence A., Burgess E. Exercise in leisure time: coronary attack and death rates. British Heart Journal, 1990 Jun; Vol. 63 (6), pp. 325-34
  8. Sassen B., Cornelissen V., Kiers H., Wirtink H., Kok G., Vahees L.Physical fitness matters more than physical activity in controlling cardiovascular disease risk factors. Journal of Cardiovascular Prevention & Rehabilitation 2009 Dec; 16(6):677-683,
  9. Wytyczne UE dotyczące aktywności fizycznej. Zalecane działania polityczne wspierające aktywność fizyczną wpływającą pozytywnie na zdrowie. Bruksela, 10 października 2008
  10. Gilewicz Z. Teoria wychowania fizycznego. Warszawa: PWN, 1994.
  11. http://www.who.int/bulletin/bulletin_board/83/ustun11051/en/